Chăm sóc sau mổ mí: 8 câu hỏi từ 48 giờ đầu đến 3 tháng

Sau mổ mí, người bệnh thường có rất nhiều câu hỏi trong những ngày đầu ở nhà. Bài viết này tóm tắt 8 câu hỏi hay gặp nhất, theo thứ tự thời gian từ 48 giờ đầu đến các mốc tái khám. Mỗi mục có một video ngắn của BS An.

Đây là hướng dẫn chung. Mỗi người hồi phục khác nhau; nếu bác sĩ đã mổ cho bạn dặn khác, hãy làm theo lời dặn đó.

1. 48 giờ đầu cần làm gì?

Hai ngày đầu là lúc mắt sưng nhiều nhất. Có ba việc cần làm:

• Chườm lạnh quanh mắt bằng túi gel hoặc đá bọc khăn, mỗi lần 10–15 phút, 4–6 lần một ngày. Không đè trực tiếp lên vết mổ và không đặt đá trực tiếp lên da.
• Nằm ngửa, kê đầu cao trong tuần đầu để bớt sưng; hạn chế cúi đầu thấp hoặc rặn mạnh.
• Giữ nguyên băng, không tự gỡ.

Ngày đầu sau mổ, bạn đừng tự lái xe về. Sưng, bầm, căng tức nhẹ là thường gặp và giảm dần mỗi ngày.

2. Vệ sinh vết mổ mấy lần một ngày?

Hai lần một ngày. Rửa tay trước, dùng tăm bông sạch thấm nước muối sinh lý, lăn nhẹ dọc đường mổ rồi thấm khô.

Thuốc mỡ bôi lên đường mổ, còn thuốc nhỏ mắt nhỏ vào bên trong mắt. Hai loại thuốc này khác nhau: đọc kỹ nhãn để không nhầm lẫn.

Không tự bôi nghệ, kem hay thuốc lạ; không dụi mắt, không gãi, không bóc mài. Vết mổ hơi đỏ dọc theo đường khâu trong những ngày đầu là thường gặp.

3. Khi nào gỡ băng, khi nào cắt chỉ?

Một ngày sau mổ, bạn quay lại để thay băng và kiểm tra vết mổ. Băng ướt hoặc bẩn thì báo để được thay.

Chỉ thường được cắt vào khoảng ngày 5–7. Đừng để chỉ quá ngày: chỉ nằm lâu sẽ lún vào da, cắt khó hơn và dễ để lại vết. Nếu ở xa, bạn có thể cắt chỉ ở cơ sở y tế gần nhà, mang theo lời dặn của bác sĩ.

Sau đó tái khám vào khoảng ngày 14, 1 tháng và 3 tháng. Nếu không đến được, hãy nhắn để dời lịch, đừng bỏ buổi tái khám nào.

4. Ăn uống thế nào, kiêng gì thật?

BS An không yêu cầu kiêng thịt bò, rau muống, hải sản hay trứng. Nếu không dị ứng, bạn nên ăn đủ đạm (thịt, cá, trứng, sữa, đậu), nhiều rau quả và uống đủ nước để vết mổ lành tốt.

Điều cần kiêng thật sự là rượu bia và thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử, ít nhất 2 tuần, vì chúng làm vết mổ lâu lành.

Thuốc uống đúng toa, đủ ngày, kể cả khi đã thấy khỏe. Đừng tự dùng aspirin, ibuprofen, vitamin E liều cao, dầu cá, nhân sâm hay bạch quả (ginkgo) vì dễ chảy máu, trừ khi bác sĩ cho phép.

5. Bầm tím bao lâu thì tan?

Bầm thường rõ nhất vào ngày thứ 2–3, giảm rõ sau 1 tuần và hết phần lớn sau 2–3 tuần. Bầm có thể lan xuống bên dưới, xuống má, chuyển từ tím sang vàng rồi nhạt dần.

2–3 ngày đầu cần chườm lạnh. Từ ngày thứ 4 có thể chườm ấm nhẹ để tan bầm. Thuốc hỗ trợ tan bầm chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định, đừng tự mua thêm.

Nếu bầm tăng nhanh, căng phồng một bên, đau tăng hoặc nhìn mờ, hãy báo bác sĩ ngay.

6. Khi nào được trang điểm, đeo kính áp tròng?

Trang điểm mắt, nối mi và đeo kính áp tròng: chờ bác sĩ cho phép, thường khoảng 2–4 tuần sau phẫu thuật. Sau chỉnh sụp mi thường khoảng 4 tuần.

3–5 ngày đầu, hạn chế nhìn điện thoại, máy tính lâu để mắt bớt mỏi và bớt sưng. Ra nắng thì đeo kính râm. Tuần đầu chưa nên xông hơi, tắm bồn, bơi hay chơi thể thao mạnh.

7. Mắt nhắm chưa kín, hai bên chưa đều có sao không?

Tuần đầu, mắt căng, cộm và hơi khó nhắm kín khi ngủ là thường gặp. Ban ngày nhỏ nước mắt nhân tạo, buổi tối tra thuốc mỡ theo toa để bảo vệ mắt. Sau chỉnh sụp mi, việc này càng quan trọng và có thể kéo dài vài tuần.

Hai bên cũng thường sưng không đều. Lúc đầu nếp mí sâu và cao hơn; nếp mí mềm và tự nhiên dần trong khoảng 1–3 tháng. Bác sĩ đánh giá ở các mốc tái khám, bạn đừng vội kết luận khi mắt còn sưng.

Nếu đau nhức trong mắt, đỏ tăng dần, nhìn mờ hoặc chói nhiều, cần đi khám ngay.

8. Dấu hiệu nào cần báo bác sĩ ngay?

Đừng chờ đến ngày hẹn tái khám nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Đau mắt tăng dần
• Một bên sưng căng nhanh, bầm lan rộng, mắt lồi ra, không mở được
• Nhìn mờ tăng dần, nhìn đôi, chói sáng nhiều
• Chảy máu không cầm dù đã đè gạc sạch 10–15 phút
• Vết mổ bung chỉ, chảy dịch đục
• Sốt từ 38,5 độ C
• Mắt đỏ, nhiều ghèn, không nhắm kín kèm theo đau

Gặp những dấu hiệu này, hãy báo cho bác sĩ đã mổ cho bạn hoặc đến cơ sở y tế gần nhất. Đau nhức mắt nhiều, mắt sưng căng hoặc lồi, nhìn mờ tăng nhanh là tình huống cần cấp cứu: hãy đi ngay, đừng chờ liên lạc được với bác sĩ.

Tóm tắt các mốc thường gặp

• Ngày 0–2: sưng nhiều nhất; chườm lạnh, kê đầu cao, giữ nguyên băng
• Ngày 1: quay lại thay băng, kiểm tra vết mổ
• Ngày 5–7: cắt chỉ
• Tuần 1: sưng, bầm giảm rõ; chưa xông hơi, bơi, thể thao mạnh
• Tuần 2–4: bầm hết phần lớn; trang điểm mắt, kính áp tròng khi bác sĩ cho phép
• Ngày 14, 1 tháng, 3 tháng: tái khám; nếp mí mềm và tự nhiên dần trong 1–3 tháng

Nơi thực hiện

Tại phòng khám, các kỹ thuật chỉ thực hiện dưới gây tê, theo danh mục được Sở Y tế phê duyệt; các phẫu thuật khác và trường hợp cần gây mê được thực hiện tại bệnh viện được cấp phép phù hợp. BS An sẽ trao đổi cụ thể khi thăm khám.