Hai mí không đều sau mổ: xử trí thế nào?

Sau mổ mí, điều khiến người ta lo lắng nhất thường không phải đau mà là cảm giác hai bên không giống nhau. Phần lớn những lo lắng này xuất hiện trong vài tuần đầu, đúng vào giai đoạn chưa thể kết luận. Bài viết tóm tắt cách y văn mô tả vấn đề này.

Một đôi mắt bình thường vốn không đối xứng tuyệt đối

Đây là điều nên biết trước khi so sánh hai bên bằng thước. Một nghiên cứu đo đường bờ mi trên ở 80 người trưởng thành Hàn Quốc khỏe mạnh cho thấy điểm cao nhất của đường bờ mi không nằm đúng giữa đồng tử mà lệch nhẹ về phía ngoài, khoảng 1,67 mm ở nữ và 1,49 mm ở nam, và khác biệt giữa hai giới không có ý nghĩa thống kê^[1].

Các tác giả nêu hạn chế: chỉ nghiên cứu người Hàn Quốc, phương pháp cần xử lý ảnh số nên khó áp dụng thường ngày, và các tỷ số có giá trị hơn các độ dài tuyệt đối^[1]. Bài cũng không đo nếp mí.

Giai đoạn sớm: phần lớn chưa cần mổ

Một nghiên cứu quan sát trên 30 phụ nữ có kết quả mí đôi chưa như ý ở giai đoạn sớm — gồm nhiều nếp, mí lõm, và phù nề kéo dài sau mổ — xử trí bằng tiêm thuốc kháng viêm tại chỗ bắt đầu từ tuần thứ ba sau mổ^[2]. Kết quả: 17 người, 56,67%, cải thiện rõ sau một mũi; 8 người cải thiện sau mũi thứ hai cách một tháng; 5 người, 16,67%, vẫn chưa hài lòng và có thể cần mổ sửa^[2].

Cần đọc con số này đúng bối cảnh. Nhóm nghiên cứu đã loại sẵn các ca khó — mất nếp mí, mi trên yếu, biến dạng sụn mi sau nhiễm trùng, và những người đã mổ mí nhiều lần — nên tỷ lệ trên không áp dụng cho mọi trường hợp chưa ưng ý^[2]. Bài cũng không có nhóm chứng, nên không loại trừ được khả năng phù nề và nhiều nếp giai đoạn sớm tự hết theo thời gian^[2].

Chính bài này nêu mốc chờ tối thiểu ba tháng sau lần mổ đầu nếu tính tới mổ sửa, và ghi rằng mổ lần hai có thể làm sẹo nặng hơn và kéo dài hồi phục^[2].

Nếu phải mổ lại

Một loạt ca hồi cứu trên 102 người, 137 mắt, có kết quả chưa như ý sau mổ mí đôi cho thấy bức tranh nguyên nhân: sụp mi do can thiệp ở 37 mắt, co rút mi trên ở 11 mắt, cùng các biến dạng khác như nhiều nếp, thiếu da và bất đối xứng^[3]. Các tác giả quy phần lớn các ca khó cho việc cắt quá nhiều da, cơ vòng mi và mỡ hốc mắt ở lần mổ trước^[3].

Về thời điểm, tiêu chí nhận vào của nghiên cứu đòi hỏi đã cách lần mổ gần nhất ít nhất 6 tháng, và trong phần bàn luận các tác giả khuyên chờ 3–6 tháng trước khi sửa sụp mi do can thiệp, để phù nề lắng xuống và một phần sụp mi có thể tự hồi phục^[3].

Kết quả của chính loạt ca đó: theo phân độ do bác sĩ chấm, 79,4% ở mức xuất sắc và 8,8% ở mức tốt, nhưng khoảng một phần chín vẫn ở mức trung bình hoặc kém^[3]. Đây là phân độ do bác sĩ chấm chứ không phải điểm hài lòng của người bệnh, và các tác giả nêu rằng nhóm nhỏ có thể làm tỷ lệ tái phát ở ca nặng bị ước lượng thấp^[3].

Diễn tiến dài hơn

Một nghiên cứu hồi cứu trên 333 người mổ mí đôi, theo dõi tới 5 năm, cho thấy sự hài lòng giảm dần theo thời gian ở cả hai nhóm kỹ thuật, và nếp mí mờ đi là kiểu thay đổi thường gặp nhất ở nhóm rạch nhỏ^[4]. Bài này không định nghĩa “tái phát” và không báo tỷ lệ mổ lại, nên con số của nó cần đọc dè dặt^[4].

Về sẹo, một bài tổng quan về giảm sẹo sau cắt da mí trên ghi nhận quá phát sẹo khoảng 1% cho các can thiệp mí mắt nói chung, và hở vết mổ 1–2%, trung bình vào ngày thứ chín^[5]. Cũng bài đó nêu một điểm thực tế: các thuốc bôi được nghiên cứu có thể cải thiện đỏ và tăng sắc tố ở giai đoạn sớm nhưng không làm thay đổi sẹo cuối cùng, và phần lớn nghiên cứu chỉ theo dõi 2–6 tháng nên quá ngắn để đánh giá sẹo cuối cùng^[5].

Khi nào cần khám sớm?

Hãy liên hệ bác sĩ ngay khi mắt đau nhiều, nhìn mờ, sưng nề tăng nhanh một bên, mi tím căng, hoặc khi có dịch đục chảy ra và sốt.

Hãy đi khám lại khi mắt nhắm không kín kéo dài, khi mắt đỏ cộm chói không giảm, khi một bên mi sụp xuống, hoặc khi sẹo đường mổ dày lên và đỏ sau 6–8 tuần.

Nơi thực hiện

Tại phòng khám, các kỹ thuật chỉ thực hiện dưới gây tê, theo danh mục được Sở Y tế phê duyệt; chỉnh sửa sau phẫu thuật mí mắt được thực hiện tại phòng khám. Các trường hợp cần gây mê được thực hiện tại bệnh viện được cấp phép phù hợp. BS An sẽ trao đổi cụ thể khi thăm khám.

Tài liệu tham khảo

1. Shin DY, Cho WK, Paik JS, Yang SW. Upper eyelid contour measurement in an Asian population using Bézier curve analysis. PLoS ONE. 2025;20(6):e0316714. doi:10.1371/journal.pone.0316714
2. Zhang S, Zhou Y, Yu F, Yan D, Yan Y, Zhou M, et al. Management of unsatisfactory postoperative double eyelid with intralesional corticosteroid injection. Front Med. 2021;8:619547. doi:10.3389/fmed.2021.619547
3. Shen Y, Yu S, Jin R, Lu L, Yang J, Yu W. Application of the bridge technique in revisional blepharoplasty in Asian patients. Plast Aesthet Res. 2026;13:22. doi:10.20517/2347-9264.2026.18
4. Cao J, Yan L. The small incisions combined with interrupted buried suture blepharoplasty: flexible-rigid fixation. Front Med. 2024;11:1383937. doi:10.3389/fmed.2024.1383937
5. Fineide FA, Khan AZ, Boberg-Ans LC, Allen RC, Bohman E, Tønseth KA, et al. Minimizing postoperative scars in upper eyelid blepharoplasty: a concise review. Surgeries. 2025;6(4):93. doi:10.3390/surgeries6040093

Các tài liệu trên là công bố của nhóm tác giả khác, truy cập mở, nêu để bạn đọc thêm. Bài viết chỉ tóm tắt điều các tác giả mô tả, kèm giới hạn của từng nghiên cứu.