Nâng tầng mặt giữa và thái dương qua nội soi: làm được gì, giới hạn ở đâu?

Nội soi trong trẻ hóa khuôn mặt là cách nâng mô qua vài đường mổ ngắn nằm trong chân tóc, với một ống quan sát nhỏ thay cho đường mổ dài. Điều này hấp dẫn vì ít sẹo nhìn thấy. Nhưng câu hỏi quan trọng hơn là kỹ thuật này tác động tới vùng nào, và vùng nào nằm ngoài tầm với của nó.

Vùng nào nội soi tác động được

Một phẫu thuật viên tổng kết 35 năm kinh nghiệm với khoảng 824 trường hợp mô tả nội soi tác động chủ yếu ở trán, thái dương và tầng mặt giữa^[1]. Nội soi vùng trán nâng được cung mày và lấy được một lượng nhỏ da mí trên, nhưng khi da mí thừa nhiều thì vẫn phải tạo hình mí^[1].

Điểm giới hạn được chính tác giả nêu rõ: tác dụng nâng tầng mặt giữa yếu dần theo khoảng cách từ gò má xuống đường viền hàm, nên vùng chảy xệ ở hàm và tầng mặt dưới thường cần thêm thủ thuật khác^[1]. Tác giả cũng ghi nhận một phần hiệu quả nâng mất đi sau khi lấy chỉ treo bên trong^[1]. Đây là báo cáo kinh nghiệm của một người, không có nhóm so sánh, và tác giả có khai báo xung đột lợi ích với một số công ty thiết bị.

Một loạt ca khác dùng nội soi với đường mổ ngắn theo chiều dọc ở người trẻ hơn, 184 người có tuổi trung bình khoảng 31, nêu thẳng rằng người có khuôn mặt nặng và gò má nhô không phải đối tượng phù hợp cho kỹ thuật của họ^[3].

Sau mổ thường gặp những gì

Loạt ca lớn nhất trong nhóm này, 784 người được theo dõi tối thiểu một năm, liệt kê khá đầy đủ những gì xảy ra sau mổ^[2]. Bầm quanh mắt gặp ở 88,0% và vết lõm nhỏ tại điểm cố định ở 81,0% — đây là những thay đổi thường gặp, không phải biến chứng nặng. Rụng tóc tạm thời quanh đường mổ ở 20,0%, phù kéo dài hơn 15 ngày ở 19,0%, và tê vùng trán – da đầu tạm thời ở 7,0%^[2].

Yếu nhánh trán của dây thần kinh mặt tạm thời được ghi nhận ở 0,9%, nhiễm trùng hoặc chậm lành ở 0,6%, và tỷ lệ mổ chỉnh sửa dưới 2%^[2]. Cần lưu ý đây là nghiên cứu hồi cứu của một phẫu thuật viên, với kỹ thuật đường mổ tối thiểu, nên không thể suy rộng các con số này sang căng da mặt có bóc tách vạt da.

Với cách tiếp cận phối hợp qua đường miệng và đường thái dương, nhóm tác giả ghi nhận gần như mọi người bị giảm cảm giác vùng dưới mắt, hồi phục trung bình khoảng 72 ngày, có người tới 272 ngày^[3]. Họ cũng tự nêu nhược điểm lớn nhất của kỹ thuật là nguy cơ nhiễm trùng tương đối cao: 5 người bị nhiễm trùng, một người phải nhập viện lại để dẫn lưu^[3].

Thời gian hồi phục

Theo báo cáo 35 năm, hồi phục khoảng 2–3 tuần nếu chỉ làm nội soi, và 4–6 tuần nếu kèm căng da mặt hoặc tạo hình vùng cổ; phù nhẹ khó thấy bằng mắt có thể kéo dài tới 6 tháng^[1]. Vì vậy, đánh giá kết quả ở tuần thứ hai hay thứ ba là quá sớm.

Những điều y văn chưa trả lời

Một bài tổng quan về chọn mặt phẳng bóc tách trong nội soi vùng trán kết luận rằng bằng chứng hiện có chưa đủ để khẳng định một mặt phẳng nào ưu thế hơn, và phần lớn bằng chứng đến từ nghiên cứu giải phẫu, xác, kỹ thuật hoặc hồi cứu^[4]. Bài này cũng nhấn mạnh rằng đường đi của nhánh thần kinh vùng thái dương nên được hiểu là một vùng nguy cơ thay đổi theo từng người, không phải một đường cố định^[4].

Không loạt ca nào trong bộ tài liệu này báo cáo tỷ lệ sa trễ trở lại theo thời gian bằng con số. Một kết quả “bền lâu” vì vậy chưa thể gắn với một số năm cụ thể.

Khi nào cần khám sớm?

Hãy liên hệ bác sĩ ngay khi một bên mặt sưng căng tăng nhanh, đau tăng dần, nhìn mờ hoặc đau nhức quanh mắt, hoặc khi có sốt và dịch đục chảy ra từ đường mổ trong chân tóc hay trong miệng.

Hãy báo lại ở lần tái khám nếu không nhướng được một bên mày, nếu tê vùng trán – da đầu không cải thiện sau vài tháng, hoặc nếu vùng tóc quanh đường mổ không mọc lại.

Nơi thực hiện

Tại phòng khám, các kỹ thuật chỉ thực hiện dưới gây tê, theo danh mục được Sở Y tế phê duyệt; căng da trán và căng thái dương được thực hiện tại phòng khám. Căng da mặt nội soi và nâng tầng mặt giữa được thực hiện tại bệnh viện được cấp phép phù hợp. BS An sẽ trao đổi cụ thể khi thăm khám.

Tài liệu tham khảo

1. Ramirez OM. Endoscopic assisted facial rejuvenation: a 35 year personal journey. Plast Aesthet Res. 2020;7:25. doi:10.20517/2347-9264.2019.78
2. Gennai A, Colli M, Gaggio L. 22 years of Minimal Incision Vertical Endoscopic Lift: a journey in endoscopic facial rejuvenation. Front Surg. 2025;12:1634862. doi:10.3389/fsurg.2025.1634862
3. Gencer M, Kerem M, Sağlam Y, et al. Dual-plane midface lift through transoral and transtemporal approach. Aesthetic Plast Surg. 2024;48:4609–4618. doi:10.1007/s00266-024-04222-8
4. Zhou B, Liu B, Lan T. Anatomy-guided dissection plane selection in endoscopic brow lift: a narrative review of supraperiosteal, subperiosteal, and multiplane approaches. Front Surg. 2026;13:1856741. doi:10.3389/fsurg.2026.1856741

Các tài liệu trên là công bố của nhóm tác giả khác, truy cập mở, nêu để bạn đọc thêm. Bài viết chỉ tóm tắt điều các tác giả mô tả, kèm giới hạn của từng nghiên cứu.